The Rose - Part 1
Róża
Zabierając się do opowieści o róży, nie spodziewałam się, że okaże się ona tak rozległym i fascynującym tematem. Królowa kwiatów od zarania dziejów towarzyszyła człowiekowi, stając się symbolem obecnym w kosmologiach, religiach i poezji wielu kultur. Zapraszam Was więc na pierwszą część podróży przez epoki i cywilizacje, spowitą zapachem róż.
Jedne z najstarszych świadectw uprawy róż pochodzą z Chin, gdzie hodowano je już około trzech tysięcy lat temu. To właśnie stamtąd wywodzi się wiele odmian, które przez Persję trafiły później do Europy. W kulturze chińskiej róża symbolizowała piękno, młodość, kobiecość i ulotność życia. Nigdy jednak nie zajęła centralnego miejsca wśród kwiatów – tę rolę pełniła piwonia, uznawana za symbol bogactwa, pomyślności i honoru.
Zupełnie inaczej było w starożytnej Persji. Tam róża z czasem stała się znakiem porządku świata.
Początkiem tej drogi była kosmologia zaratusztrian. Według niej świat był wielkim ogrodem, w którym każda roślina uczestniczyła w zwycięstwie dobra nad chaosem. Dawne teksty opowiadają, że zanim na świecie pojawiło się zło, istniała tylko jedna pierwotna roślina. Dopiero później rozdzieliła się ona na tysiące gatunków.
Z tej wizji wyrosła perska idea ogrodu otoczonego murem. Słowo pairidaeza oznaczało dosłownie "ogrodzony ogród" i dało początek greckiemu paradeisos, a później łacińskiemu paradisus – "rajowi". Raj nie był więc początkowo miejscem, do którego trafia się po śmierci, lecz uporządkowanym fragmentem kosmosu, przestrzenią, w której zwycięża życie.
W takich ogrodach sadzono drzewa owocowe, granaty, cyprysy, jaśmin i oczywiście róże. Wszystkie te rośliny uczestniczyły w boskim porządku, a z czasem zaczęły być postrzegane jako znaki Boskiej obecności. Szczególne miejsce zajęła róża, która szybko stała się królową ogrodu. Być może dlatego, że łączy w sobie przeciwieństwa – jest delikatna i odporna, piękna, a jednocześnie uzbrojona w kolce. Rozkwita olśniewająco, lecz równie szybko przemija.
Według Bundahisznu, średnioperskiego tekstu z IX wieku, opartego na znacznie starszej tradycji zaratusztriańskiej, kolce pojawiły się na róży wraz z wkroczeniem zła do świata. Wtedy pierwotna doskonałość stworzenia została naruszona. Od tej chwili róża stała się symbolem podwójnym – piękna i cierpienia, niewinności i niebezpieczeństwa. Zaczęła uosabiać samo życie: jednocześnie zachwycające, bolesne i przemijające.
Być może dlatego Omar Chajjam, starozytny perski uczony i poeta, pisał: "Bądź szczęśliwy teraz, bo ten moment jest twoim życiem." W jego poezji pojawia się również motyw róży i słowika. Zakochany słowik śpiewa róży, zbliża się do niej zbyt blisko i rani o jej kolce, a jego krew barwi płatki na czerwono. Ta piękna legenda przypomina, że nie ma miłości bez cierpienia. Chajjam zdaje się jednak mówić: żyj każdą chwilą, zaryzykuj miłość, zaakceptuj kolce i mimo wszystko miej udział w pięknie świata.
Kilka stuleci później motyw róży i słowika przejęli poeci suficcy. Nie odrzucili dawnej perskiej wyobraźni – nadali jej nowe, mistyczne znaczenie. Ogród stał się obrazem ludzkiej duszy, róża symbolem Boskiego Piękna, a jej zapach – znakiem obecności Boga.
Dżalal ad-Din Rumi, suficki mistyk i poeta, napisał:
"To, co Bóg powiedział róży i sprawił, że rozśmiała się pełnią swego piękna, powiedział również mojemu sercu i uczynił je stokroć piękniejszym."
To niezwykły obraz rozkwitającej, smiejacej sie róży. Równie piękna jest inna myśl Rumiego:
"Nie zatrzymuj się na płatkach – szukaj Ogrodnika."
Bo piękno kwiatu jest jedynie śladem czegoś większego – źródła, z którego wyrasta.
Podobnie pisał suficki nauczyciel Inayat Khan:
"Tak jak róża składa się z wielu płatków, tak człowiek, który rozwija swoją duszę, odsłania coraz więcej swoich przymiotów. Promieniują one niczym zapach róży. Tak jak róża ma piękną strukturę, tak dojrzała osobowość objawia subtelność w słowach, czynach i relacjach z innymi. Atmosfera istoty duchowej przenika świat niczym zapach róży."
I być może właśnie dlatego zapach róży stał się w perskiej tradycji jednym z najpiękniejszych symboli Boskiej obecności. Nie można go zobaczyć ani zatrzymać, a jednak przenika wszystko. Podobnie – mówili perscy mistycy – działa obecność Boga.
Na tym zakończę pierwszą część opowieści o róży. Prawda, że prowadzi ona w miejsca zupełnie nieoczekiwane, pełne piękna i mądrości? Dzięki wrażliwości perskich poetów i mistyków sprzed wieków będę teraz patrzeć na nasz kwitnący ogród inaczej. I jestem pewna, że ilekroć zobaczę rozkwitającą różę, pomyślę: jakże te róże pięknie się śmieją. A to dopiero początek naszej podróży. Na kolejną część zapraszam już wkrótce.
Skoro o różach, to koniecznie z miłością.
K.
pssst ...
Zasypuję Was ostatnio postami, ponieważ jestem na urlopie :) a ponieważ dostałam dzisiaj wyraźny przykaz doktorowy, że rysować mi nie wolno, to skończę jeszcze opowieści o róży, część druga (rysunek jest juz gotowy), i zrobię znowu dłuższą, może wakacyjną przerwę.
I zapraszam tam ----> Przypominam tam moje starsze prace. Szczegolnie na fb.
fb: @between.words.2025
in: @kasia_m.baranowska
The Rose
When I first set out to write about the rose, I never imagined that it would lead me into such a vast and fascinating world. Since the dawn of civilisation, the queen of flowers has accompanied humankind, becoming a symbol woven into the cosmologies, religions, and poetry of countless cultures. So I invite you to join me on the first part of this journey through ages and civilisations, enveloped in the fragrance of roses.
Some of the earliest evidence of rose cultivation comes from China, where roses were already being grown around three thousand years ago. Many of today's cultivated varieties originated there before travelling westward through Persia and eventually reaching Europe. In Chinese culture, the rose symbolised beauty, youth, femininity, and the fleeting nature of life. Yet it never occupied the highest place among flowers—that honour belonged to the peony, revered as the emblem of prosperity, good fortune, and honour.
In ancient Persia, however, the story was very different. There, the rose gradually became a symbol of the very order of the universe.
The roots of this vision lay in Zoroastrian cosmology. According to its teachings, the world was a vast garden in which every plant played a part in the triumph of goodness over chaos. Ancient texts tell us that before evil entered creation, there existed only a single primordial plant. In time, it divided into thousands of different species.
From this vision emerged the Persian idea of the walled garden. The Old Persian word pairidaeza literally meant "an enclosed garden." It later became the Greek paradeisos, and eventually the Latin paradisus—our word "paradise." Paradise, then, was not originally a place one entered after death, but an ordered fragment of the cosmos: a space where life triumphs over chaos.
These gardens were planted with fruit trees, pomegranates, cypresses, jasmine, and, of course, roses. Each of these plants participated in the divine order and gradually came to be regarded as a sign of God's presence. Among them, the rose soon emerged as the queen of the garden. Perhaps because it unites opposites within itself: delicate yet resilient, exquisitely beautiful yet armed with thorns. It blooms in breathtaking splendour, only to fade all too quickly.
According to the Bundahishn, a ninth-century Middle Persian text based on a much older Zoroastrian tradition, the rose acquired its thorns when evil entered the world. It was then that the original perfection of creation was broken. From that moment onward, the rose became a dual symbol—of beauty and suffering, innocence and danger. It came to embody life itself: wondrous, painful, and fleeting all at once.
Perhaps this is why Omar Khayyam, the great Persian scholar and poet wrote:
"Be happy for this moment. This moment is your life."
His poetry also returns again and again to the image of the nightingale and the rose. The nightingale sings to the rose, draws too close, wounds itself upon her thorns, and its blood stains her petals crimson. This beautiful legend reminds us that there is no love without suffering. Yet Khayyam seems to say something more: live each moment fully, dare to love, accept the thorns, and despite everything, take your place in the beauty of the world.
Several centuries later, the Sufi poets embraced the image of the rose and the nightingale. They did not abandon the ancient Persian imagination; instead, they transformed it into a mystical language. The garden became the image of the human soul, the rose a symbol of Divine Beauty, and its fragrance the sign of God's presence.
Jalal ad-Din Rumi wrote:
"Whatever God said to the rose, and caused it to laugh in full-blown beauty, He said to my heart, and made it a hundred times more beautiful."
It is an extraordinary image: the rose blossoming, laughing in all her beauty.
Equally beautiful is another of Rumi's thoughts:
"Do not linger among the petals. Seek the Gardener."
For the beauty of the flower is only the trace of something greater—the source from which it springs.
The Sufi teacher Hazrat Inayat Khan expressed a similar idea:
"As the rose unfolds petal by petal, so the soul unfolds its qualities. They radiate like the fragrance of the rose. As the rose possesses perfect form, so the mature soul reveals refinement in its words, its actions, and its relationships with others. The atmosphere of a spiritual being permeates the world like the perfume of a rose."
Perhaps this is why, in the Persian tradition, the fragrance of the rose became one of the most beautiful symbols of the Divine Presence. It cannot be seen or held, yet it fills everything around us. So too, the Persian mystics taught, does the presence of God.
This is where I shall end the first part of the story of the rose. Isn't it remarkable how this flower leads us to places we never expected—places filled with beauty and wisdom? Thanks to the sensitivity of Persian poets and mystics who lived centuries ago, I know I shall look differently at the roses now blooming in our own garden. And I am certain that whenever I see a rose unfolding into bloom, I shall remember their words: how beautifully the roses laugh.
And this is only the beginning of our journey.
I hope you will join me again soon for the next chapter.
With love,
K.
pssttt..
I've been posting rather a lot lately because I'm on holiday. But today my doctor gave me very clear instructions: no drawing. So I'll finish Part Two (the image is ready) of my story about the rose, and then I'll disappear for another, perhaps longer, summer break.
You will find me there too ----> I post my older works there, especially on Facebook .
fb: @between.words.2025
in: @kasia_m.baranowska
The gramophone is playing "Rosee" by L'Antidote