Panny Ponckie – niebieskooka Ewelina i czarnooka Róża. To drugoplanowe bohaterki "Widnokręgu"  Wiesława Myśliwskiego. Są jak kolorowa jedwabna nić, która przetyka lnianą tkaninę opowieści o trudnych losach rodziny Piotra – jego schorowanego ojca i zaradnej matki, której wróżka z rąk wyczytała: "o, tu masz szczęście wypisane, moja złociuteńka, a tu krzyż. Ale między szczęściem a krzyżem nie widać u ciebie niezgody".

Panny Ponckie, sąsiadki pełne życia i entuzjazmu, chwilami nieco nostalgiczne, wolały słuchać tang, do których serce wzdycha, niż rockowych, modnych melodii, przy których to serce od razu zaczyna skakać. I chociaż ich los nie był usłany różami, jakby na przekór niemu same były jak dwa pachnące kwiaty.

Były słodkimi kroplami miodu dla zatroskanej matki Piotra, a jemu pachniały zapewne słodkim kakao, którym częstowały go z rana. I chociaż ich reputacja w mieście była mocno nadszarpnięta – z racji wielu panów, którzy bywali regularnie u panien Ponckich w domu – czuły się i zachowywały jak damy. A jak same lubiły mówić: jak długo się nimi czuły, tak długo nimi były. Przepiękne kobiece postaci, które nadawały rumieńców matce Piotrusia, samemu Piotrusiowi chwilami także i całej powieści.

To zapisuję je w grafice, żeby pamięć o nich trwała.

Tymczasem przytoczę jeszcze jeden cytat, który mnie zatrzymał w lekturze Myśliwskiego. Tym razem wypowiada go chłopski parobek – wiejski filozof, Kaziun, którego życie mijało na pastwiskach przy pasaniu krów. Zafascynowany widnokręgiem rozległych łąk, miejscem, w którym spotykały się niebo i ziemia, widnokręgiem, który go wzywał i miał być bramą do gwiazd, mówił: "Najciężej jest ruszyć. Nie dojść, ale ruszyć. Dać ten pierwszy krok, bo ten pierwszy krok nie jest krokiem nóg, ale serca." Pięknie.

I jeszcze jedno – opowiadajmy siebie. Wiesław Myśliwski twierdził, że człowiek jest istotą opowiadającą: "żyjemy, jeśli opowiadamy siebie – ta opowieść jest wszystkim". Nie chodzi jednak o gadulstwo na własny temat. Opowiadać siebie można na nieskończenie wiele sposobów: w ogrodzie, w sztuce, w kuchni, w nauce, w sporcie. Opowiadamy się także w pamięci tych, o których dbamy, tych, z którymi spędzamy czas, tych, których kochamy. Tak – istniejemy tak długo, jak długo nasza opowieść trwa w pamięci innych.

Wiesława Myśliwskiego już nie ma między nami – wyruszył w swoją drogę do gwiazd, poza widnokrąg. Wielka szkoda – czasami chciałoby się, żeby niektórzy ludzie zostali z nami na zawsze. No ale przecież pisarz pozostawił po sobie swoją mądrość i wrażliwość. Teraz naszym zadaniem jest tylko pamiętać. Szczęśliwie sztuka czyni artystów nieśmiertelnymi.

Tyle na dzisiaj,
Do następnego razu,
K.

pssst...

Bedzie kolejne podejscie do panien Ponckich - mysle, ze na grafice powinny razem tanczyc tango. Jak sie uda to wrzuce na FB.

The Poncki sisters—blue-eyed Ewelina and dark-eyed Róża. They are secondary characters in Widnokrąg (Horizon) by Wiesław Myśliwski. They are like a strand of coloured silk woven through the coarse linen of a story about the difficult fate of Piotr's family—his ailing father and his resourceful mother, to whom a fortune-teller once read: "Here, my dear, is happiness written for you, and here—a cross. But between happiness and the cross, I see no discord in you."

The Poncki sisters, neighbours brimming with life and enthusiasm, at times touched with nostalgia, preferred tangos—the kind that make the heart sigh—to fashionable rock tunes that set it leaping at once. And although their lives were far from strewn with roses ( it's Polish saying), in defiance of fate they themselves seemed like two fragrant flowers.

They were sweet drops of honey to Piotr's careworn mother, and to him they must have carried the scent of sweet cocoa they would offer him every morning. And though their reputation in the town was somewhat tarnished—owing to the many gentlemen who visited the sisters regularly—they felt and carried themselves like ladies. As they liked to say: as long as they felt like ladies, they were ladies. Beautiful female figures who brought a blush to Piotr's mother, at times to Piotr himself, and to the whole novel.

I set them down in my drawings so that the memory of them may endure in my imagination.

And now I will recall one more passage that made me pause in Myśliwski's book. This time it is spoken by a farmhand—a village philosopher, Kaziun, whose life passed on the pastures among grazing cows. Enchanted by the horizon of vast meadows, that place where sky meets earth—the horizon that called to him and seemed a gateway to the stars—he would say: "The hardest thing is to set out. Not to arrive, but to begin. To take that first step, for the first step is not a step of the legs, but of the heart." Beautiful.

And one more thing—let us tell ourselves. Wiesław Myśliwski believed that a human being is a storytelling creature: "we live insofar as we tell ourselves—this story is everything." This is not about idle talk about oneself. There are endless ways of telling who we are: in a garden, in art, in cooking, in science, in sport. We are also told in the memory of those we care for, those with whom we spend our time, those we love. Yes—we exist for as long as our story lives on in the memory of others.

Wiesław Myśliwski is no longer among us—he has set out on his own journey to the stars, beyond the horizon. A great loss. At times one wishes that certain people could remain with us forever. And yet the writer has left behind his wisdom and sensitivity. Now it is for us to remember. Fortunately, art grants its creators a kind of immortality.

For today, that is all.
Until next time,